رو سلسله  :  یوکاریوت

سلسله       : جانوران

Phylum Archeocyathaشاخه       :ارکئوسیاتا 

ارکئوسیاتا شاخه ی از بین رفته ای از موجودات بی مهره دریایی می باشند که در جنب شاخه اسفنج ها قرار دارند این موجودات بعلت زمان زندگی کوتاه (کامبرین) و گسترش جغرافیایی وسیع(امریکای شمالی،اروپا،اسیا،شمال افریقا،استرالیا،قاره قطب جنوب) و نداشتن هیچ گونه معادل تشریحی چه در سنگواره ها وچه در موجودات امروزی از سنگواره ها ی بسیار خوب و با ارزش می باشند . علت قرار دادن این شاخه بین اسفنج ها و مرجان ها ، بدلیل اختصاصات ساختمانی ان است زیرا وجود حفره مرکزی و تیغه های شعاعی در سنگواره های این شاخه ،فکر وجود حفره  عمومی وپرده های (سپتاها)مرجانها را در ذهن اولین پزوهشگران تلقین کرد و همچنین اسکلت متخلخل این موجودات که یک حفره ی مرکزی را در بر گرفته برای عده ای دیگر از محققین یاداور ساختمان اسفنجها شد . این شاخه به سه رده تقسیم شده است . محققین اتحاد شوروی ،بر روی این شاخه کار کرده اند ودر حدود 700 گونه از انها را تابحال گزارش کرده اند . محیط مناسب زندگی این موجودات عمق 30-20 تا 50 متری دریای گرم کامبرین بوده است. بعلت گسترش زیاد انها در پلاتفورم سپری محققین اتحاد شوروی کامبرین زیرین سیبریرا به یازده زون از روی ارکئوسیاتا تقسیم کرده اند که بعضی از این زون ها را در نقاط دیگر جهان نیز می توان دنبال کردید.

بطور خلاصه اختصاصات ارکئوسیاتا بقرار زیر است :

1)ارکئوسیاتا موجوداتی با اسکلت اهکی بوده اند.این اسکلت عموما مخروطی شکل بوده است.

2)اسکلت اهکی از دو لایه متحدالمرکز تشکیل شده که بوسیله  فضای بین دیواره ای با فاصله مساوی از هم جدا شده اند.

یخرفتهای برفی:

حمل برفهای انباشته شده بوسیله بوران ،پدیده خزش و پدیده جهش صورت می گیرد .پدیده بوران یا تعلیق اشفته مهمترین مکانیسم حمل برف را شامل می شود ودر این حال حرکت یخ بصورت یک ائروسل میباشد.

یخچال:

یخچال را می توان نوعی سیستم رسوبی در نظر گرفت که در پاسخ به کاهش یا افزایش نیرو ماده در ان تجمع یافته ،حمل می شود یا رسوب می کند.

در حرکت یخچال سه گروه فرایند دخالت دارند که بطور قردادی انها را تغییر شکلهای درونی ،لغزش قاعده و تغییر شکلهای بستری می خوانند.

سرعت اکثر یخچالهادر طی بیشتری از مسیرشان 3 تا 300 متر در سال است ولی این سرعت در دامنه های یخی پر شیب به 1 تا 2 کیلومتر در سال می رسد .

در خصوص ژئومورفولوژی یخچالها به این مطالب دست می یابیم :

1)ضخامت یخ نقش مهمی در انواع فرسایش ورسوب گذاری دارد .فرسایش دریک نقطه به افزایش میزان اصطکاک  در ان نقطه و میزان مواد بستگی دارد .

2)نفوذ پذیری بستر در نفوذ ابی که در کف یخچال تحت فشار است اهمیت زیادی دارد و در نتیجه سبب تجمع مواد تخریبی می شود .

3)براثر کشش ذرات جورشدگی ناهمگن بوجود می اید که در خصوصیات رسوبهای یخچالی موثر خواهد بود.

انواع یخچالها:

سه نوع اصلی و مهم یخچالها بر مبنای اهمیت نسبی حجم یخ و ماهیت توپوگرافی انها تشخیص داده می شود .

ََََََََ1)پهنه ها یا کلاهکهای یخی که به شکل گنبدهستند بر سطح توپوگرافی بخش زیر بنائی منطقه یخی قرار دارند ،شعاعهای یخی از قسمت مرکزی به صورت صفحه ای به سمت خارج امتداد دارد این پهنه های یخی در نزدیکی یا مجاورت سطح بیرونی گنبد ذوب شده به صورت جریانی در بخش انتهائی و بر سطح زمین قرار می گیرند اختلاف بین یک پهنه یخی و یک کلاهک یخی در اندازه انهاست ،بدین معنا که کلاهک یخی معمولا مساحتی کمتر از 50 هزار کیلومتر مربع را اشغال می کند در صورتی که پهنه ی یخی مساحت بیشتری را در می گیرد.

2)جریانهای یخچالی :بر خلاف پهنه یخی یا کلاهک یخی،جریان یخچالی به شدت تحت تاثیر توپوگرافی منطقه است .این نوع از یخچالها مختص کوههای با شیب تند هستند .و ممکن است در نواحی قطبی یا در هر قسمت دیگری از کره زمین قرار گرفته باشد.

3)فلات یخی :در اصل پهنه یا کلاهک یخی شناوری است که کم و بیش با

عوارض توپوگرافی کنترل می شود .این فلات بر خلاف یخچالهای دیگر با بستر هیچ اصطکاکی ندارد . ویخ ازادانه میتواند پهن و گسترده شود .

4)یخ یخچالی: برف متراکم در هر محل الزاما ؟ دچار تغییر ات می شود و بر اثر ان یخ یخچالی ایجاد می شود .

اصطلاح فیرن به برفی اطلاق می شود که از مرحله تابستانی مصون مانده سپس مرحله تغییر شکل در ان شروع شده است. وقتی عمل فشردگی یخ به حدی برسد

که حبابهای مجزا هوا در ان پدید اید . فیرن به یخچالی تغییر شکل می دهد. به محض شکل گیری یخ واکنش ان کاملا به درجه حرارت یخ بستگی خواهد داشت . اگر یخ در زیر نقطه فشار ذوب قرار داشته باشد بعنوان یخ سرد یا یخ قطبی شناخته

می شود .دیگر اینکه یخ به اندازه کافی به نقطه فشار ذوب نزدیک و حاوی مقدار اب است که به ان یخ گرم اطلاق می شود .

یخ سرد در دو حالت تشکیل می شود در حالت اول فیرن در محیط های که اب و هوای بسیار سردی دارند ، انباشته می شود و این نوع یخ را ایجاد می کند.

حالت دوم ایجاد یخ سرد بر اثر سرمای زمستانی موجود در لایه های سطحی یخچال است .این نوع یخ سرد در سطح تمامی یخچالهای زمستانی وجود دارد.

یخ گرم وقتی ایجاد می شود که حرارت کافی برای بالا بردن درجه حرارت یخ نسبت به درجه حرارت ذوب فشاری وجود داشته باشد.

ترکیبات یخ گرم وسرد در دو وضعیت اصلی متبلور میشوند.

الف) یخچالهای که کلا حاوی یخ سردند.

  ب) یخچالهایی که هم یخ سرد وهم یخ گرم روی یخ سرد قرار  گرفته است.(چطوره ؟اصلا مهندس خوندیش)

همزمان با حرکت یخ و مواد تخریبی همراه ان چشم انداز سطح زمین تغییر می یابد . شکلهایی که اساسا توسط فرسایش یخچالی ایجاد شده باشند نسبتا کم هستند و شامل دو گروه برامدگی وفرورفتگیها میشوند . که گروه برامدگیها به دو دسته ، که اولی در امتداد جریان و شامل اشکال پشت نهنگی و دروملین سنگی میشود و دومی بطور بخشی در امتداد جریان که اشکال پشت گوسفندی میشود.

سواحل سدی

سواحل سدی 13درصداز سواحل کنونی جهان را تشکیل میدهند و مخصوصا در نقاطی با درجه انباشتگی وشیب کم ودر محیطی با فراوانی مواد رسوبی نا پیوسته تشکیل می شوند به نظر می رسد ان دسته امواج سطحی که از نواحی دور دست می ایند تشکیل این جزایر با شیب کم را تسهیل می کند

سواحل فرسایشی

فرسایش سنگ های ساحلی تقریبااز اختلاط سه دسته از فرایندهای وابسته به هم نتیجه می شود این سه دسته فرایند شامل عمل مکانیکی موج .هوازدگی وفرسایش بیولوژیکی می باشد . که باید به انها جا به جایی توده ای سنگ ها واثر عوامل ابروفتی یخچالی و بادی رانیز اضافه کرد.

صخره ها

صخره های پر شیب در مناطق خاصی بوجود می ایند اول جایی که بالا امدن سطح اب پس از ذوب یخچالها باعث فرسوده شدن زمین های اطراف با شیب تند می شود. یا جایی که هجوم و ضربه امواج قوی بر روی سنگها یی که براحتی خرد می شوداعمال می شود . در این سنگها هوازدگی به منطقه ی زیر ابی محدود می شود و حرکت توده سنگها به مقدار خیلی کم اثر می کند .

بنابراین روشن است که علاوه برتاثیر شکل هندسی خط ساحلی تغییرات سنگ شناسی و ساختمانی نیز تاثیر زیادی روی شکل صخره دارد به خصوص جایی که فرایندهای تخر یبی دریایی فرایندهای نیمه خشکی را تحت تاثیر قرار می دهند .(از مطالب خوشت اومده؟)

تقسیم بندی انواع صخره هااز نظر اب وهوایی:

1)صخره های استوایی که بوسیله ریف های جزایر مر جانی و پوشش گیاهی فراوان  ومتراکم مشخص می شوند. این صخره ها معمولا به اهستگی پسروی می کنند و زوایای ملایمی دارند .

2)صخره های مناطق بیابانی وخشک که فراوانی مواد حمل شده توسط رودها باعث تقویت وهجوم وقدرت  تخریب امواج و ایجاد صخره ها می شود .

3)صخره های مناطق معتدل با انرژی زیادکه در اینجا امواج در مسیر بادهای غربی قرار دارند .

4)صخره هایی که در عرض های جغرافیایی بالا تشکیل می شوند این دسته از صخره ها بعلت انرژی کم امواج و فرایندهای دوران های پیش از یخچالی زوایای ملایمی دارند.

سکوهای ساحلی :

گسترش سکوهای ساحلی بصورت کاملا مشخص با پسروی دریا بارها مرتبط است.ظهور سکوهای ساحلی در جایی اتفاق می افتد که صخره یا دریابار عقب نشینی می کند و در طول ساحل موادخرده ریز هم به طور موثری جا به جا می شوند.فعالیتهای دریایی عامل کنترلی در شکل گیری سکوهای ساحلی هستند.

کانیون ها یا دره های بزرگ زیر دریایی:

بزرگترین عاملی که در ایجاد سطوح نا منظم دریایی اثر دارد. و در سطوح شیب قاره ای و سکوی قاره ای پستی وبلندی ایجاد میکند کانیون های زیر دریایی می باشد.

جریانهای اشفته بعنوان عامل اصلی تشکیل کانیون ها مطرح می شود و جریانهای پر چگالی زیر دریائی که با سرعتی معادل یا بیشتر از 2/2 متر در ثانیه حرکت می کنند قادر به حرکت دادن رسوبها و  فرسایش بخش های کم شیب هستند .(اگه خسته شدی بقیه شو فردا بخون)

صخره های مرجانی :

جزءگروه ساختمانی الی به شمار می روند ودر ابهای کم عمق دریاهای گرمسیری بوسیله ی مرجانها وجلبک واسفنجها ساخته می شوند.

 این صخره هااز سه رخساره عمده تشکیل شده اند :اول رخساره های ریفی:بخش عمده رشد فعال مرجانها به سمت دریاست.دوم رخساره های بخش قدامی ریف و سوم رخساره های پشت ریف.

تپه های ماسه ای ساحلی:

پشت ساحل تشکیل می شوند در این مناطق باد به اندازه ی کافی وجود دارد همچنین  بادهای طوفانی با حرکتی مداوم  وکافی برای انباشت ماسه ها در مکان مناسب موجود است.

1)رشته تپه های ساحلی عرضی:این تپه ها موج دار و بدون گیاه است و بیش از یک کیلومترطول و حدود 30 تا 50 متر یا بیشتر ارتفاع دارند شیب انها 30 تا 34 درجه به طرف خشکی بوده و با سرعت 30 متر در سالجابجا می شوند.

جای که مقدارماسه کاهش می یابد  تپه های عرضی به بارخان های کوچک تبدیل می شوند.

2)تپه های ماسه ای گیاهدار:این تپه هاردیف های با سطح موجدار یا صاف تشکیل می دهند  که بطور ممتد کشیده شده اند اما در جایی که پوشش گیاهی تحلیل رفته باشد بوسیله باد نامنظم پر از حفره می شوند .